نزدیک دو سال است که این موضوع سخت فکر مرا به خود مشغول داشته‌ است، خصوصاً از وقتی که به ترکیه رفتم و زن‌های آنها را دیدم که «پیچه» و «حجاب» را دور انداخته و دوش به دوش مردهایشان در کارهای مملکت به آنها کمک می‌کنند، دیگر از هر چه زن چادری است بدم آمده ‌است. اصلاً چادر و چاقچور دشمن ترقی و پیشرفت مردم است. درست حکم یک دمل را پیدا کرده که باید با احتیاط به آن نیشتر زد و از بینش برد.

این طور شد که رضاخان شاه دست نشانده و واداده ی پهلوی دستور به کشف حجاب زنان داد؛ تا اینکه سرانجام به دستور وی در روزهای 20 و 21 تیر ماه 1314 شمسی مسجد گوهرشاد که مملو از جمعیت معترض بود مورد حمله قشون قزاق قرار گرفت و مسجد گوهرشاد به خاک و خون کشیده شد و در نتیجه آن بیش از دو هزار تا پنج هزار تن به شهادت رسیدند و حدود هزار و پانصد نفر به اسارت نیروهای قزاق در آمدند. حال ما ماندیم و دنیایی از سوالات که نمی توان گفت بی پاسخ مانده اند؛ چرا که پاسخ های فراوانی برای آن می توان یافت اما بستگی دارد به اینکه خواب باشیم یا خودمان را به خواب زده باشیم ...

چطور شد که غرب  و رضاخان در ایران سیاست کشف حجاب را در پیش گرفتند؟ این یکی از سوالات اساسی در این زمینه است که حجت الاسلام مسلم محمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در پاسخ به آن گفت: یکی از نمادهای مسلمانی که اتحاد دینی را بین زنان مسلمان به نمایش می گذارد، همین مساله حجاب است که جنبه ی اعتقادی و سمبلیک دارد؛ به طوری که حتی اگر زنی باور با حجاب هم نداشته باشد، اگر به طور محجبه در ظاهر شود تاثیر زیادی در نشان دادن باورهای دینی او خواهد داشت و چنانچه کنار پوشش محجبه باور و اعتقاد قلبی نیز وجود داشته باشد، به سان دژی غیر قابل نفوذ در برابر خیلی از آفت های اجتماعی خواهد بود.

وی افزود: رعایت حجاب توام با باور و اعتقاد درونی، فضای دینی با قدرت بالا را می سازد و  به نوعی جامعه را بیمه می کند؛ بنابراین گزینه اول برای سلب قدرت دینی جامعه اسلامی ایران حجاب بود نه اموری چون نماز و روزه؛ زیرا در چنین مواقعی جنبه های فردی مهم نیست بلکه بعد اجتماعی است که اهمیت زیادی دارد.

این نویسنده و محقق ادامه داد: رضا خان فکر می کرد علت پیشرفت غرب یا کشوری چون ترکیه بی بند و باری و بی حجابی موجود در آن است در حالی که این تفکر از همان ابتدا بخصوص با ایستادگی مردم، محکوم به شکست بود.

محمدی بیان داشت: البته اگر حرکاتی چون قیام خونین مردم مشهد در مسجد گوهرشاد و جاهای دیگر کشور نبود و اگر انقلاب نمی شد، شاید این سیاست در نسل های بعدی تاثیر گذار می شد اما قطعا به زودی به نتیجه نمی رسید چون مردم در آن زمان در مقابله با حرکتهای ضد ارزشی و ضد دینی می ایستادند و زنانی بودند که در زمان اجرای این سیاست سالیان سال خود را در خانه شان حبس کردند که مبادا حجاب از سرشان بکشند.

حال می رسیم به اینجا که چرا آن طور بود و چرا این طور شد؟! چرا آن زمان زن مسلمان برای دفاع از حجابش سالیان سال خود را در خانه حبس می کرد و غصه ی فعالیت های اجتماعی و بهانه های روشنفکرمآبانه را نداشت اما امروز شاید گرمای تابستان برایشان محکم ترین استدلال جهت کشف حجاب است! چرا آن زمان مردها جانشان را می دادند اما اجازه نمی دادند ناموسشان آلت دست نامحرمان شود اما امروز منطقی دارند از این جنس که ما بی غیرت نیستیم ولی راحتیم!

ما ایرانیان نوعی روحیه وادادگی و مدزدگی داریم

این کارشناس عفاف و حجاب در خصوص علل آن ایستادگی و این وادادگی چنین تحلیل کرد: ما ایرانی ها نقطه مثب و منفی در رفتار اجتماعی خود داریم؛ نقطه قوت و مثبت ما این است که اهل منطق و پذیرش اوامر بزرگان دین و علما، چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب، هستیم؛ نقطه منفی ما نیز این است که به نوعی روحیه وادادگی و مدزدگی داریم و به همین دلیل هم قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب همواره با مسئله مدزدگی روبرو هستیم بخصوص اینکه با نوعی بحران هویت نیز درگیریم در حالی که غلبه ی فضای مجازی بر دنیای حقیقی موجب شده است از کانال های مختلف در معرض اطلاعات گوناگون قرار بگیریم در حالی که در گذشته این اطلاعات را از پدر و مادر و در مساجد و منبرها به صورت مدیریت شده کسب می کردیم.

وی توضیح داد: امروزه علاوه بر اینکه مدیریتی بر اطلاعات وارد شده بر افراد وجود ندارد، رابطه ی بین والدین و فرزندان کمتر شده؛ چندان صمیمیتی بین خانواده ها وجود ندارد؛ مردم بخصوص جوانان از تعامل خوبی با عالمان دینی و مذهبی برخوردار نیستند که همه ی اینها را در کنار روحیه ی مدزدگی قرار بدهید به نوعی انفعال و وادادگی در مقابل فرهنگ بیگانه غربی خواهید رسید.

وی افزود: یکی از نمونه های وادادگی ما در برابر فرهنگ غربی در رابطه با حجاب و گرایش به بی حجابی یا بدحجابی است که مسلما امر به معروف و نهی از منکر در این رابطه بسیار اهمیت دارد و شایسته است این موضوع به صورت شفاف، منطقی و علمی بین جوانان و نسل جدید تبیین شود تا کسانی که در جامعه ما حجاب را محدودیت می دانند از اسلام آوردن زنان غربی و اروپایی و گرایش آنان به حجاب آگاه شوند و بدانند که چرا آنان حجاب را مایه ی آرامش می دانند در حالی که ما آن را محدودیت تصور می کنیم. البته حجاب سختی هایی هم دارد اما باید نیمه ی خالی و نیمه ی پر لیوان را باهم ببینیم.

آنچه خانواده های غرب را از هم پاشید همان بی حجابی زنانشان بود

محمدی گفت: اشتباه رضاخان این بود که فکر می کرد بی حجابی عامل پیشرفت جهان غرب است! غافل از اینکه علت موفقیت غرب مولفه هایی چون نظم و انظباط بود وگرنه آنچه خانواده های غرب را از هم پاشید همان بی حجابی زنانشان بود که البته مثل آن امروزه در جامعه ما در حال وقوع است و دقیقا به همین علت است که درخانواده های ایرانی صمیمیت رنگ می بازد و طلاق های عاطفی و فیزیکی مدام با افزایش آمار مواجه است.

وی خاطرنشان کرد: ضرر غربی ها از آن جهت بود که خانواده را از دست دادند و حرمت ها شکسته شد؛ زیرا مردی که روزانه با چند زن دمساز باشد دیگر چه نیازی است که به همسر خود توجه داشته باشد!

وی تاکید کرد: درواقع رضاخان به جای اینکه به نقاط مثبت غربی ها، مثل نظم و انظباط، توجه کند، نقاط منفی آنان را که همان بی حجابی بود اقتباس کرد.

با گریزی بر تاریخچه حجاب در کل اقوام و ادیان از گذشته تا حال، درمی یابیم که پوشش و حجاب در همه ی آنها به صورت اولویت جدی مطرح بوده که به عنوان مثال طرز پوشش راهبه ها در کلیساها و یا تصویری که از مریم مقدس ارائه می کنند، گواه بر همین  حقیقت است اما آنچه در این میان ذهن را به خود درگیر می کند این است که آیا غرب از گرایش به آزادی پوشش و رواج بی حجابی سودی هم برده است یا خیر؟

رویکرد اقتصادی یکی از علل عدول از مفهوم رایج حجاب است

رقیه محمدزاده کارشناس امر عفاف و حجاب در این خصوص گفت: وقتی به پیشینه حجاب و نوع پوشش در تاریخ توجه می کنیم می بینیم که یکی از علل تمایل به کشف حجاب و سوق به سوی آزادی پوشش و بی حجابی، رویکرد اقتصادی بوده است؛ درواقع اینکه مفهوم پوشش و حجاب از مفهوم رایج خود عدول کرده و  به سمت بی حریمی گرایش پیدا کرده است، جنبه ی اقتصادی دارد چرا که در این حالت زن را به یک مصرف کننده تبدیل می کند و از طرف دیگر آن را به منزله ی کالایی می سازد که نگاه مصرفی به این شخصیت پیدا می شود.

وی ادامه داد: آنچه مسلم است این است که غرب از رواج بی حجابی هیچ سودی نبرده است چرا که وقتی حریم یک زن و یا مردی شکسته می شود و از بین می رود، قطعا در معرض آسیب های جدی قرار می گیرد که در این میان متضرر اصلی خود زن است؛ زیرا وقتی زن در فضایی قرار می گیرد که به صورت یک کالا تلقی می شود و همگان به او دسترسی دارند، روحش در معرض خطر قرار می گیرد.

وی افزود: در چنین فضایی، زن به واسطه ی عریان بودنش باید مدام به خود برسد و مدام باید در معرض تعرض فضای بیرونی قرار بگیرد؛ او همیشه در دسترس نامحرم خواهد بود و در اثر آن خانواده ها نیز متزلزل می شوند؛ همه ی اینها فقط بخشی از اسیب هایی است که به وجود می آید همان طور که در غرب به صورت غیرقابل تصور رخ داده است.

فارغ از تمام تحلیل ها و دیدگاه های مکاتب مختلف به نظر می رسد هم جامعه غرب و هم تمام جوامع غرب زده و واداده در برابر هجمه های فرهنگی پی برده اند که چگونه با گرفتن حجاب از زن، امنیت و آرامش را از کل جامعه ربوده اند و چگونه خود را در پرتگاه سقوط قرار داده اند که البته بازهم تکرار می کنم رسیدن به چنین یقینی بستگی به این دارد که خواب باشیم یا خودمان را به خواب زده باشیم...

محمدزاده با اشاره به اهمیت خانواده و نهادهای آموزشی و تربیتی در نهادینه کردن باور به حجاب در فرزندان گفت: اولا باید توجه داشته باشیم که مفهوم حجاب و حیا فقط در چادر خلاصه نمی شود بلکه حیا و حجاب یک مفهوم کلی است که تمام ابعاد انسانی را در می گیرد و  باید آن را زمان تولد به کودک آموزش داد.

خانواده باید حیا را از لحظه تولد فرزند در او نهادینه کند

وی بیان داشت: درواقع پدر و مادر باید حجاب و حیا را باور کند و این باور را در سلول به سلول خانواده  منتقل کند و باور به آن را از لحظه تولد در فرزندش نهادینه کند.

این کارشناس ادامه داد: توجه داشته باشیم که حجاب فقط چادر سر کردن نیست و مسئله ما هم این نیست که روسری قدری عقب یا جلو باشد بلکه اگر مفهوم حیا را از همان کودکی در باور فرزندان خود بنگنجانیم و جا بیانداریم، وقتی بزرگ شد اگر در دل اروپا هم زندگی کند حجابش را رعایت می کند و روسری اش را درست سر می کند؛ یعنی اگر مفهوم حیا و باور به حجاب را خوب جا بیندازیم، هم روسری سرکردنمان درست می شود، هم ارتباطمان، هم گفتارمان و هم دیدن و شنیدنمان.

حیا و حجاب زن مسلمان پاشنه ی آشیل تمدن و فرهنگ اسلامی است

وی خاطرنشان کرد: اگر ما امروز با مشکل بی حجابی روبرو هستیم و در معرض آسیب های آن قرار داریم به خاطر این است که تمدن غرب رویاروی تمدن اسلامی قرار گرفته و هر لحظه هجمه هایی را به آن وارد می کند و فهمیده است که برای از پای انداختن فرهنگ اسلامی باید کانون خانواده را متزلزل کند و دریافته که اگر زن و دختر مسلمان به لحاظ حیا متزلزل شود تمدن و پایه های فرهنگی جوامع اسلامی نیز به لرزه می افتد. حیا و حجاب زن مسلمان پاشنه ی آشیل تمدن و فرهنگ اسلامی است.

محمد زاده اظهار کرد: ما در نبرد هستیم و غرب هم کار خود را کرده و هجمه هایش را وارد می کند، اما ما چکار باید بکنیم؟ خانواده و حوزه های اموزشی ما چه راهی را باید در پیش بگیرند؟ وقتی در مهدکودک های ما فرزندانمان را در چهارچوب مبانی غربی تربیت می کنند، چطور انتظار داریم باورهای اسلامی ما را در مورد حجاب یا غیر آن بپذیرند و قبول کنند؟!

وجود انسان آنقدر ارزشمند است که خدای متعال از همان ابتدا بطن مادر را در طول 9 ماه حجاب برایش قرار می دهد برای رشد جنینی که باید از هر گونه خطری حفظ شود تا به سلامت به تجربه شیرین زندگی برسد. زندگی و دنیایی که بدون توجه به مقوله ای بنام حجاب و عفاف چیزی کم دارد وقتی از هر طرف هجمه فتنه های رنگارنگ می تواند انسان را از روح خدایی و رحمانی جدا کند و در منجلاب بی غفتی و بی حیایی بیاندازد. آنقدر که تا جایی برسد که دیگر حتی شان و مقام انسانی خویش را زیر پا بگذارد  عروسکی شود در دست ضد فرهنگی که خیال می کند فرهنگ مدرن زندگی است فرهنگی که برهنگی را ارمغان آورده و روز به روز از حیات طیبه دورتر و دورتر می کند.

این چه درّ گرانبهایی بود که از ما گرفتندش ...

این چه درّ گرانبهایی بود که از ما گرفتندش ... همان که باعث شد به خاطر حکم رضاخانی کشف حجاب مردم به میدان امدند، قتل عام شدن، تکه تکه گشتند اما عقب ننشستند؛ حماسه ساختند برای من و تو که حداقل امروز بهانه ای داشته باشیم تا روزی هم برای عفاف و حجاب تعیین کنیم ...

آن روز شاید به نقل تاریخ ۲هزار تا ۵هزار نفر شهید شدند و پیکرشان را همه باهم جمع کامیون ها کردند و بردند در یک گودال همه را ریختند و دفن کردند! همه ی اینها را به خاطر دفاع از حجاب کردند اما ما را چه شده است که امروز از ترس اینکه نکند انگ فضولی به ما بزنند، یا به بهانه هایی چون "رسمش را نمی دانم" یا "تاثیر ندارد" و توجیهاتی از این دست، امر به معروف و نهی از منکر را ترک می کنیم.

به پایان آمد این گزارش اما درد همچنان باقی است ...

منبع: اناج